De overgang begint bij vrouwen rond het 40ste/45ste jaar. Dit is de fase waarin je je vruchtbare tijden achter je laat en er een nieuwe fase aanbreekt. Het is een natuurlijke cyclus die we allemaal meemaken. Hormonen hebben hun daling ingezet, je eierstokken gaan met pensioen, je lichaam en behoefte veranderen en hier mag jij je levensstijl op aanpassen. De overgang kan bepaalde ongemakken met zich meebrengen, maar ligt dit enkel aan de overgang? Er zijn meer factoren die vergelijkbare klachten geven. De overgang ga je ervaren, dat kan je niet veranderen, maar je levensstijl wel.
Als je tijdens de overgang niet naar je lichaam luistert, dan zijn overgangsklachten niet vreemd. Je komt sneller aan in gewicht en het eraf krijgen lijkt onmogelijk. Je verliest spiermassa, slaapt minder diep en ervaart stemmingswisselingen en opvliegers. Tijdens de overgang ben je hier gevoeliger voor, maar er is heel veel wat je zelf kunt doen om ongemakken te minimaliseren. In dit blog leg ik uit wat werkt tijdens de overgang.
Na je vruchtbare fase komt rond je 40ste/45ste jaar de overgang. Bij de een komt dit moment sneller dan bij de ander. Iedere vrouw wordt geboren met 1 miljoen eicellen en dat worden er steeds minder. Als ze opraken, kom je in de overgang van je vruchtbare fase naar de fase waarin je niet meer menstrueert en vruchtbaar bent. Je eicellen zijn op, er vindt geen ovulatie meer plaats en je eierstokken dragen hun taak over aan je bijnieren.
Je eierstokken gaan met pensioen en je bijnieren gaan een deel van hun taak overnemen. Zorg dat ze hier de tijd voor hebben. Stress is niet goed voor een gezonde hormoonbalans, zeker tijdens de overgang niet.
De een heeft veel last van de overgang en de ander wandelt er zo doorheen. 20% heeft geen klachten, 20% extreme klachten en 60% zit er ergens tussenin. Dit heeft veel te maken met je levensstijl. De overgang zorgt voor het dalen en schommelen van hormonen. Dit kan voor ongemakken zorgen; je lichaam verandert. Veel klachten die we overgangsklachten noemen, kunnen ook andere oorzaken hebben. Je geslachtshormonen staan onderaan in de hiërarchie van hormonen. Wanneer cortisol en insuline niet in balans zijn, heeft dit invloed op de aanwezigheid van je geslachtshormonen. Veelal komen klachten en ongemakken niet enkel door de overgang zelf.
Overgangsklachten zijn eerder aanwezig als de hormonen cortisol, insuline en je schildklierhormonen niet in balans zijn.
Je eierstokken gaan met pensioen en dragen hun taak over aan je bijnieren. Als je veel stress ervaart en daarom chronisch veel cortisol aanmaakt, dan hebben je bijnieren hier de tijd niet voor. Dit zorgt sneller voor overgangsklachten. Oestrogeen heeft een sterke relatie met insuline en cortisol met progesteron. Het is tijdens de overgang des te belangrijker om zorg te dragen voor een goede nachtrust, het verminderen van kunstlicht, gezonde voeding, voldoende bewegen en het vermijden van toxines en stress.
De overgang kan 2 tot 8 jaar duren en gemiddeld duurt het 4 jaar. Hoe gezonder je bij de overgang aankomt, hoe gemakkelijker je lichaam omgaat met de hormonale veranderingen. Het is belangrijk om je lichaam te kennen, te weten wat de overgang is en wat er in je lichaam gebeurt, zodat je hier je levensstijl op aan kunt passen.
Ik zie de overgang als een moment om je levensstijl weer kritisch te bekijken. Je lichaam verandert, dus je behoefte verandert. Als je weet wat er in je lichaam gebeurt tijdens de overgang, dan kan je hier iets mee. Je kunt hier je voeding, aantal maaltijden, levensstijl, dagindeling en trainingen op aanpassen.
De overgang is een natuurlijk proces en een perfect moment om je levensstijl weer aan te passen. Dat wat tijdens je vruchtbare fase het beste resultaat opleverde, kan nu tegenovergesteld werken.
Er is onderzoek gedaan bij verschillende stammen en die ervaren de overgang niet zoals wij die in het westen ervaren. Ze zijn veel meer één met de natuur en kennen overgangsklachten niet zoals wij die kennen. De overgang is er wel, maar ze luisteren naar hun lichaam, nemen rust en geven eraan toe dat hun lichaam en behoefte veranderen. De natuur heeft dit zo bepaald.
Op een gegeven moment stop je met menstrueren en als je 12 maanden geen menstruatie hebt gehad, is de menopauze voorbij. Je hormonen zijn gedaald en er gaat zich weer een nieuwe balans vormen in je lichaam. Als je je lichaam niet geeft wat het nodig heeft, kunnen er weer andere ongemakken ontstaan. Na de menopauze ontstaat er nog meer ruimte voor het ketogeen dieet en vasten. Je hebt geen cyclus meer om rekening mee te houden. Jij bepaalt je ritme en dat geeft nog meer vrijheid.
Hoe weet je nu of klachten overgang gerelateerd zijn of andere oorzaken hebben? Dit is lastig, omdat hormonen onderdeel uitmaken van een complex regulatiesysteem. Je geslachtshormonen gaan schommelen en dalen doordat de overgang begint, maar er is veel meer van invloed op de aan- of afwezigheid van bepaalde hormonen. Dit zijn ongemakken die je tijdens de overgang kunt ervaren. Ze kunnen een behoorlijke impact hebben op je leven, maar gelukkig heeft levensstijl veel invloed op de ernst of aanwezigheid van klachten.
Je voeding en levensstijl hebben invloed op de ernst van klachten. Jij kunt met levensstijl je kwaliteit van leven verbeteren.
Je mag de overgang omarmen.
Het is een levensfase die we allemaal meemaken.
Je natuurlijke cyclus.
De mate waarin je insuline aanmaakt is van invloed op je hormoonbalans, zeker tijdens de overgang. Door het dalen van oestrogeen neemt je insulinegevoeligheid af en heb je een groter risico om insulineresistentie te ontwikkelen. Tevens zorgt de aanwezigheid van insuline voor een snellere afname van het hormoon oestrogeen in je lichaam. Ook bij een oestrogeendominantie heb je een groter risico op insulineresistentie. In beide gevallen is het belangrijk om de aanwezigheid van insuline te minimaliseren. Tijdens de overgang kan je zowel een oestrogeentekort als oestrogeendominantie hebben. Er zijn meerdere vormen van oestrogeen.
Het probleem is veelal niet de hoge of lage oestrogeenspiegel, maar de manier waarop het lichaam hormonen mobiliseert. Het verlagen van de hoeveelheid insuline in je lichaam zal in beide gevallen helpen.
Healthy ketogeen in combinatie met intermitterend vasten gaat je hierbij helpen. Je verlaagt hiermee de insulinespiegel, vergroot de insulinegevoeligheid en hiermee voorkom je of herstel je insulineresistentie. Het verminderen van de hoeveelheid insuline in je lichaam helpt bij overgangsklachten.
Sommige vrouwen hebben het gevoel dat ze de gehele dag kunnen eten. Nee zeggen tegen een stuk taart, een koekje of een late night snack lijkt onmogelijk. Als je dit niet weet te weerstaan, komt het je hormonen niet ten goede. Het is niet zomaar dat je meer trek hebt. Ghreline is je ‘hongerhormoon’ en geeft je het signaal dat je trek hebt. Dit is heel normaal, maar tijdens de overgang maak je net iets meer van dit hormoon aan dan eerder het geval was. Je kunt het gevoel hebben dat je de gehele dag trek hebt, met als gevolg cravings, suikerverslaving, overeten en aankomen in gewicht. Allemaal factoren die geen positieve invloed hebben op een gezonde hormoonbalans.
Leptine is je verzadigingshormoon. Het geeft je een signaal van verzadiging en dit wordt beïnvloed door oestrogeen en insuline. Als je er niet op let, dan heb je constant trek en versterk je dit met je levensstijl. Als jij switcht naar de vetverbranding en ketonen aanmaakt, dan verminder je de eetlust en ervaar je een constante vorm van energie.
De afname van oestrogeen en de hormoonschommelingen kunnen leiden tot gewichtstoename en het bemoeilijken van het afvallen. Vooral het krijgen van een buikje en meer vet rond je middel komt vaak voor. Veelal gaat het gepaard met een grotere hoeveelheid visceraal vet. Dit is vet rond je organen en geeft een groot risico op hart- en vaatziekten en het metabool syndroom.
Het is niet vreemd dat we meer vetten opslaan naarmate we ouder worden en jarenlang veel koolhydraten hebben gegeten. Je metabolisme is trager, je bent minder metabool flexibel en je insulinegevoeligheid neemt af.
Gelukkig kan je middels aanpassingen in je voedingspatroon de vetverbranding activeren en gewicht verliezen. Ook tijdens de overgang. Onderzoeken laten zien dat mensen in de overgang veel meer baat hebben bij een vetrijk dieet dan bij een vetarm dieet.
Op jonge leeftijd hoefde je je veelal geen zorgen te maken over spieropbouw. Dit leek als vanzelf te gaan. Naarmate je ouder wordt, gaat dit steeds lastiger, terwijl spieropbouw en -behoud heel belangrijk zijn voor je gezondheid. De daling van oestrogeen tijdens de overgang zorgt ervoor dat je gemakkelijker spiermassa verliest en meer lichaamsvet opslaat. Minder oestrogeen betekent ook minder collageen. Dit zorgt ervoor dat je sneller rimpels krijgt, maar is ook van invloed op je gewrichten, stijfheid, spieren en pezen. De kans is groter dat spieren verzwakken en minder goed herstellen, je sneller blessures ervaart en je beperkt wordt in bewegen.
Naarmate je ouder wordt, maak je steeds minder groeihormonen aan. Dit zorgt ervoor dat je minder makkelijk vetten verbrandt en spieropbouw lastiger is. Zoals al eerder geschreven: levensstijl is van grote invloed op het behoud en de opbouw van spieren, ook tijdens de overgang. Middels voeding en intermitterend vasten kan je de aanmaak van groeihormonen stimuleren. Het ketogeen dieet i.c.m. intermitterend vasten gaat je helpen.
Al met 15 tot 17 uur vasten ga je meer groeihormonen aanmaken. Deze helpen spiermassa behouden en verminderen de aanmaak van vetweefsel. Zo voorkom je het verliezen van spiermassa en de toename van vetmassa. Groeihormonen ondersteunen het remmen van ontstekingen, bevorderen de wondgenezing en de cardiovasculaire gezondheid. Met enkel het ketogeen dieet is dit proces minder sterk.
Sterke spieren dragen bij aan een gezond lichaam, metabolische gezondheid, sterke botten, minder depressie en een langer leven. Als we ouder zijn, hebben we het steeds meer nodig voor functionaliteit en minder om er alleen maar mooi uit te zien.
Vrouwen in de overgang zijn gevoeliger voor ontstekingen door de afname van oestrogeen. Oestrogeen werkt namelijk ontstekingsremmend. Je bent vatbaarder voor chronische ontstekingen en je immuunsysteem moet harder werken. Doordat je al gevoeliger bent voor chronische ontstekingen, heeft een ontstekingsbevorderend dieet nog meer impact.
Het westerse voedingspatroon met veel koolhydraten en vele eetmomenten is ontstekingsbevorderend. Je bent voortdurend in de suikerverbranding. Dit zorgt voor meer vrije radicalen, ontstekingen, een actief immuunsysteem, schade en een snelle slijtage van het lichaam. Het vraagt veel van je lichaam en tijdens de overgang heeft het nog meer impact dan eerder.
Het ketogeen dieet werkt juist ontstekingsremmend en vermindert zo chronische ontstekingen. Kies wel voor een gezonde vorm van het ketogeen dieet en het liefst in combinatie met intermitterend vasten. Ongezonde versies van het ketogeen dieet bestaan nog steeds uit veel ontstekingsbevorderende producten.
De vetverbranding waarbij je ketonen aanmaakt, werkt veel schoner en efficiënter dan de suikerverbranding. Je maakt geen insuline aan en het werkt juist ontstekingsremmend. Eenmaal in ketose is er een constante aanvoer van energie waar je lichaam en brein ontzettend gelukkig van worden.
Het is niet helemaal duidelijk waarom je opvliegers ervaart tijdens de overgang, maar een van de oorzaken is de thermostaat die veel strakker staat afgesteld. De hypothalamus is de ‘thermostaat’ van je lichaam. Hormoonveranderingen kunnen de thermostaat ontregelen. De bandbreedte staat smaller afgesteld en je wordt gevoeliger voor veranderingen van lichaamstemperatuur. Dit betekent dat als er maar iets gebeurt, je een opvlieger kunt ervaren of last hebt van nachtelijk zweten.
Koffie, inspanning, stress, te kort aan jodium, suikers en koolhydraten, laat op de avond eten, een snelle schildklier, hoge bloeddruk, roken of te veel xeno-oestrogenen hebben invloed op de temperatuur van je lichaam en kunnen opvliegers versterken. Tijdens de overgang mag je soms wat strenger zijn, maar gelukkig zijn er dingen die je kunt doen.
Mensen die starten met het ketogeen dieet geven allemaal aan dat opvliegers minder worden.
Ketonen zijn een superbrandstof voor je hersenen en hebben een positieve invloed op de hypothalamus. Hierdoor kan hij de temperatuur in je lichaam weer beter reguleren. Mensen die starten met het ketogeen dieet geven veelal aan dat opvliegers minder worden.
Je voelt je weleens afwezig, als in een waas voor je gedachten. Of je kunt je totaal niet concentreren, je geheugen laat je in de steek en je bent ook niet altijd even vrolijk. De daling van hormonen heeft invloed op je brein. Oestrogeen verandert de activiteit van neurotransmitters in je hersenen en dit zorgt voor een verminderde concentratie, vergeetachtigheid, stemmingswisselingen en slecht slapen. De bloedtoevoer naar je hersenen neemt af met 25%. Naast de hormoonschommelingen zijn er natuurlijk veel meer dingen die van invloed zijn op je cognitief welzijn. Gelukkig maar, want zo zijn er dingen die je zelf kunt doen om je brein in optimale staat te houden.
Ketonen kunnen de bloedtoevoer naar je hersenen verbeteren en zijn een superbrandstof voor neuronen. Je hersenen hebben minimaal 50% ketonen nodig om optimaal te kunnen functioneren. Je bent dus tot veel meer in staat dan nu, als je nog nooit ketonen als brandstof gebruikt hebt. Als je ketonen aanmaakt tijdens het vasten, dan maak je nog een neurochemische stof aan (BDNF). Deze stof stimuleert de groei van nieuwe neuronen. Dit verbetert je cognitieve vermogen.
Oestrogeen werkt samen met serotonine. Als oestrogeen daalt, dan daalt serotonine ook. Serotonine verbetert je stemming, je bent minder gevoelig voor kritiek en het heeft veel invloed op je immuunsysteem en spijsvertering. Door de schommelingen in oestrogeen kan serotonine ook wisselend aanwezig zijn; hierdoor kan je stemmingswisselingen ervaren.
Het kan zijn dat je minder ‘outgoing’ bent, dat stressvolle situaties nog stressvoller voelen en dat je klachten als angst, depressie en een slechte concentratie ervaart.
Chronische stress verlaagt de aanmaak van serotonine nog verder. Je spijsvertering, immuunsysteem en schildklier houden even pauze als er gevaar dreigt, zodat jij kunt vechten of vluchten in samenwerking met cortisol. Serotonine wordt voor 90-95% aangemaakt in je darmen. Dit wordt niet aangemaakt als je chronische stress ervaart of je darmen niet in optimale gezondheid verkeren.
Al met 24 uur vasten reset jij je darmen.
Alle cellen in je lichaam vernieuwen zich gedurende een bepaalde periode. Je botcellen doen dit ook en tot je 30ste worden botcellen steeds sterker en daarna draait het om. Oestrogeen en progesteron hebben een vertragende werking op botontkalking en beschermen je botten. Vanaf de overgang kunnen je botten sneller poreus worden door de afname van deze hormonen. Het is belangrijk om hier op tijd rekening mee te houden en je lichaam te voorzien van de juiste stoffen als calcium, magnesium en vitamine D3.
Calcium kan je gemakkelijk binnenkrijgen via voeding. Dit zou ik niet suppleren, in tegenstelling tot magnesium en vitamine D3. Aan deze twee stoffen heb je sneller een tekort, zeker als we ouder worden. Aanvullen met supplementen is aan te raden.
Het ketogeen dieet is een dieet dat zich richt op het zeer laag houden van koolhydraten, een hoge consumptie van vetten en een gepaste hoeveelheid eiwitten, met als doel het lichaam in ketose te brengen.
Ketose is een metabole staat van het lichaam waarin je vetten verbrandt en ketonen aanmaakt. Dit geeft een hele andere energie, mentale helderheid, focus, concentratie en relatie met eten dan de suikerverbranding je geeft. Waar een constante suikerverbranding overgangsklachten kan versterken, kan het ketogeen dieet dit verminderen.
De vetverbranding is veel zuiniger, schoner en efficiënter dan de glucoseverbranding. Het is een natuurlijk systeem van je lichaam dat we gaandeweg zijn verloren door alles wat onze huidige maatschappij te bieden heeft.
Door bewuste keuzes te maken en je macronutriënten op de juiste wijze te verdelen, kan je dit systeem activeren, je gezondheid verbeteren en gewicht verliezen. Dit is de manier om je insulinegevoeligheid te verbeteren of te behouden, ook tijdens de overgang. Het heeft invloed op je gehele hormoonhuishouding.
Met het ketogeen dieet kan je jezelf in een staat van ketose brengen. Dit brengt je al een heleboel gezondheidsvoordelen t.o.v. de glucoseverbranding. Wanneer je voeding combineert met periodes van vasten, dan behaal je nog meer gezondheidseffecten.
Als je drie keto-maaltijden eet en maximaal 12 uur vast, dan kan je in ketose zijn, maar dan is het effect minder groot dan wanneer je 17 tot 19 uur vast. Zeker als je hormonen uit balans raken, je insulinegevoeligheid afneemt en je gevoeliger bent voor bepaalde gezondheidsklachten, is enkel het ketogeen dieet niet voldoende.
Intermitterend vasten is de eerste tool die ik zou inzetten bij ziekten als obesitas, diabetes, hormoonproblemen en vele andere ziekten, maar het liefst al preventief. We zijn gemaakt om te vasten, maar veel mensen doen het tegenovergestelde en dat maakt ze ziek.
De eerste stap is switchen naar de vetverbranding en vervolgens kom je in een staat van ketose. Deze metabole staat kan geactiveerd blijven zolang je koolhydraatinname heel laag is. Dit kan middels het ketogeen dieet. Je werkt aan je insulinegevoeligheid, een gezond gewicht, je brein krijgt de brandstof die het nodig heeft en je eetlust vermindert.
Wanneer je deze staat van ketose combineert met de afwezigheid van voedsel, worden er nog veel meer processen opgestart en is de heling groter. Intermitterend vasten maakt het gemakkelijker om je insulinegevoeligheid te verbeteren, te behouden of insulineresistentie om te keren. De vetverbranding is krachtiger en je kunt gemakkelijker op gewicht blijven of gewicht verliezen en spieren opbouwen. Je kunt met 24 vasten je darmen resetten en het proces van autofagie opstarten. Dit alles is van invloed op de hormonale balans in je lichaam.
Autofagie is je cellulaire opruimingsdienst. Je lichaam begint op cellulair niveau oude cel resten en eiwitten te recyclen. Op deze manier ruim je beschadigde cellen op en gebruik je ze als onderdelen voor nieuwe en gezonde cellen. Dit is hoe je de veroudering kunt vertragen. Voor dit proces alleen al is het belangrijk om geregeld voor een langere periode te vasten.
Na intermitterend vasten komt lange termijn vasten. Met 72 uur vasten is het proces van autofagie optimaal in werking en vinden er nog veel meer herstelwerkzaamheden plaats. Ook je immuunsysteem heeft hier veel baat bij. Ziekteverwekkers en lichaamsvreemde stoffen die de cel zijn binnengekomen, worden onschadelijk gemaakt. Dit is het zelfhelend vermogen van je lichaam. Geef ziekte geen kans en activeer geregeld het proces van autofagie.
Iedere maaltijd zorgt voor een bepaalde stijging van de bloedsuikerspiegel en het vrijkomen van insuline. Afhankelijk van de hoeveelheid koolhydraten, je insulinegevoeligheid en je darmgezondheid stijgt je bloedsuikerspiegel en wordt er insuline vrijgegeven. Als we de gehele dag kleine beetjes eten, dan is er een continue aanmaak van het hormoon insuline, ongeacht wat voor maaltijd het is. Een eetpatroon van 7 tot 22 uur is voor velen niet vreemd, maar voor je lichaam wel. Dit zorgt voor insulineresistentie, suikerverslaving en een hormonale disbalans.
Als je wil werken aan je hormonen, dan is het belangrijk om de aanwezigheid van insuline te minimaliseren.
Na het eten van een maaltijd is het belangrijk om de binnengekomen energie om te zetten in actie. Alles wat je niet gebruikt, wordt in je lichaam opgeslagen voor later. Een deel hiervan kan je direct gebruiken als je een periode niet eet, maar een tweede deel wordt opgeslagen als vet. Dit kan je pas gebruiken als je bent geswitcht van de suiker- naar de vetverbranding.
Veel opgeslagen glucose en insuline belemmeren het proces van vetverbranding. Heb je jarenlang veel koolhydraten gegeten, heb je een traag metabolisme, speelt de overgang of insulineresistentie een rol, dan kan het soms tijd kosten om in ketose te komen. Het is niet gek als het tot 72 uur duurt voordat je van de suikerverbranding geswitcht bent naar de vetverbranding.
Op het moment dat je geswitcht bent naar de vetverbranding, produceert je lever na ongeveer 17 uur ketonen. Natuurlijk alleen als je geen voedsel tot je neemt dat je bloedsuiker verhoogt. Je hersenen kunnen niks met enkel vetten; die hebben ketonen nodig als brandstof als er onvoldoende glucose is. Je brein functioneert het beste op minimaal 50% ketonen. Op enkel glucose functioneren ze niet optimaal.
Er gaat een wereld voor je open als je dit nog nooit hebt ervaren. Ketonen verbeteren je stemming, mentale helderheid en je insulinegevoeligheid. Als je lichaam steeds vaker ketonen mag aanmaken, omdat jij hem die ruimte geeft, dan verbetert je metabole flexibiliteit. Je kunt steeds sneller switchen tussen de suiker- en vetverbranding, waardoor je je lichaam dus steeds vaker in een staat van heling kunt brengen, ook als je af en toe wel koolhydraten eet.
Vanuit de vetverbranding kan je verdere helende processen opstarten, zoals het ontgiften van je lichaam, je darmen resetten en GABA boosten, wat zorgt voor rust en kalmte. Je mitochondriën en neuronen herstellen, je remt ontstekingen en je antioxidantencapaciteit gaat omhoog. Hoe langer en hoe dieper je vast, hoe meer je lichaam gaat herstellen. Op den duur gaat autofagie zorgen voor verjonging van je lichaam door het recyclen van oude en kapotte cellen en je gaat stamcellen regenereren.
Zie jij de overeenkomsten met overgangsklachten?
Dit is het tegenovergestelde van wat een constante suikerverbranding je lichaam en brein geeft. De suikerverbranding kan je snel van energie voorzien en dat is fantastisch op sommige momenten, maar het kent ook negatieve kanten. Je maakt insuline aan om voedsel om te zetten in energie en dit zorgt er direct voor dat oestrogeen verminderd aanwezig is. Dit maakt dat serotonine minder aangemaakt wordt en jij minder blij bent. Minder oestrogeen betekent ook minder collageen; rimpels en blessures kunnen het gevolg zijn.
Tijdens het verbranden van suikers komen er meer vrije radicalen vrij die schade aan je cellen en weefsels kunnen veroorzaken. Tegelijkertijd wordt er ook minder energie geproduceerd dan wanneer je vetten en ketonen gebruikt. Je hebt veel meer pieken en dalen in je bloedsuikerspiegel, je kunt insulineresistent worden en dit is weer een basis voor vele ziekten. Constante suikerverbranding is ontstekingsbevorderend en tijdens de overgang ben je al gevoeliger voor ontstekingen.
Tal van klachten die we overgangsklachten noemen, kan je verminderen door minimaal gebruik te maken van de suikerverbranding. De overgang is het moment om je voedingspatroon en levensstijl opnieuw te bekijken. Het is ontzettend belangrijk om metabool flexibel te zijn.
Kies voor intermitterend vasten en het ketogeen dieet. Je kunt je metabolisme versnellen, vetten verbranden, gewicht verliezen, stemmingswisselingen voorkomen, je darmen helen en de aanmaak van serotonine optimaliseren, een oestrogeendominantie voorkomen, de aanmaak van insuline minimaliseren en oestrogeen en andere geslachtshormonen zoveel mogelijk de ruimte geven, je brein voorzien van de brandstof die het nodig heeft en een constante vorm van energie ervaren.
Moet je altijd in ketose zijn? Nee, zeker niet. Je kunt ook dagelijks in ketose zijn als je metabool flexibel bent en intermitterend vasten toepast. Zodra je insuline in balans hebt, kan het zelfs goed zijn om af en toe meer koolhydraten toe te voegen. Ook dat beschrijf ik in deze gids.
Het ketogeen dieet bestaat voornamelijk uit vetten. Voor sommige mensen klinkt dit heel beangstigend. De marketing heeft ons jarenlang wijsgemaakt dat vetten ‘gevaarlijk’ zijn. De schappen staan vol met artikelen die 0% vet bevatten of boters die je cholesterol verlagen.
Nog altijd zie ik verbaasde gezichten bij cliënten als ik uitleg dat roomboter een verstandigere keuze is dan plantaardige kuipjesboter.
‘Mensen met een hoog cholesterol zijn het gezondst.’
Kies wel voor gezonde vetten. Vetten met de minst mogelijke bewerking. Dit zijn de bouwstoffen voor je hormonen en ze geven je voor langere tijd een verzadigd gevoel. Juist met vetten activeer je de vetverbranding en kan je gewicht verliezen als dit nodig is. Je stabiliseert je bloedsuikerspiegel, ervaart geen honger en hebt veel meer energie.
Binnen no-time ziet de wereld er anders uit.
Insuline speelt een belangrijke rol als we het hebben over een gezonde hormoonbalans. Het reguleert je bloedsuikerspiegel en is je belangrijkste vet producerende hormoon. Insuline zorgt ervoor dat je glucose uit je bloedbaan kunt opnemen in je cellen en omzetten in energie.
Het eten van koolhydraten, het ervaren van stress, de gehele dag eten of slecht slapen zorgt voor een hogere aanmaak van insuline. Dit heeft vervolgens een directe uitwerking op de aanwezigheid van je geslachtshormonen als oestrogeen.
Meer insuline betekent minder oestrogeen. Tijdens de overgang daalt dit nog sneller dan gewenst als er veel insuline wordt aangemaakt. Hierdoor neemt je insulinegevoeligheid steeds verder af. Dit vergroot het risico op insulineresistentie. Bij insulineresistentie zijn de receptoren op lichaamscellen niet meer gevoelig voor het hormoon insuline.
Insulineresistentie is tegenwoordig een veelvoorkomend probleem. Het is een beschermingsmechanisme van je lichaam en blokkeert als jij te veel suikers eet of het systeem op een andere manier overbelast. Je lichaam stopt het systeem op cellulair niveau. Jij krijgt het signaal dat er een disbalans is in je lichaam en je dit kunt aanpakken. Wanneer er glucose in de bloedbaan aanwezig is en deze niet meer volledig opgenomen wordt door insulineresistentie, dan blijft de alvleesklier insuline afgeven. Dit kan oplopen tot 7x zoveel als normaal, tot het op den duur uitgeput raakt en het overgaat in diabetes type 2.
Doordat de alvleesklier insuline blijft afgeven, ontstaan er hoge insulinewaarden in het bloed. Oestrogeen daalt sneller dan nodig. Dit stadium noem je hyperinsulinemie. Je kunt nog wel wat glucose opnemen, maar steeds minder. Hierdoor ben je moe, futloos en kan je cravings of een suikerverslaving ervaren. Je lichaam komt nutriënten en brandstof tekort en blijft vragen om meer.
Om je hormonen in balans te brengen, is het belangrijk om je insulinegevoeligheid te behouden of te herstellen. Dit vermindert overgangsklachten.
Een stuk appeltaart heeft tijdens de overgang een ander effect dan het had tijdens je vruchtbare fase.
Veel klachten die we benoemen als overgangsklachten komen overeen met klachten die je kunt toeschrijven aan insulineresistentie. Cravings, honger, moeite met afvallen, vetopslag, gewichtstoename, brainfog, verminderd geheugen, ontstekingen, PMS, gewrichts- en spierpijnen en stemmingswisselingen zijn symptomen die je ook kunt ervaren bij insulineresistentie of een verminderde insulinegevoeligheid.
De overgang is een natuurlijk proces en een periode die je als vrouw mag zien als een nieuwe fase. Je mag het omarmen en je levensstijl hierop aanpassen. Het is niks vreselijks, het hoort erbij. Zodra jij je lichaam geeft wat het nodig heeft, bruis je van de energie, ben je vrolijk, straal je en heb je iedere dag weer zin om aan de dag te beginnen.
Natuurlijk is er een percentage vrouwen dat extreme klachten ervaart, maar veelal is er met levensstijl ontzettend veel winst te behalen. Neem je gezin hierin meer, geef ze nieuwe inzichten en laat ze ervaren wat voor hen het beste werkt. Iedereen is uniek en iedereen mag ontdekken waar zijn of haar lichaam en geest het beste op functioneren. Evenals dat je tijdens de overgang alles mag omgooien om te kiezen voor een fit en energiek lichaam.
Als je vragen hebt, mag je ze altijd stellen.
Liefs Kim
P.S.: Wil je hier nog veel meer over lezen en alles netjes in een bundel kunnen opslaan?
Voor jou heb ik de ‘Gids voor vrouwen in de overgang en postmenopauze‘ geschreven.
Benieuwd wat vasten, voeding, energie en levensstijl voor jou kunnen betekenen? Ik voorzie je graag van gratis advies. Vul het formulier in en ontvang binnen 48 uur reactie met mijn kijk op jouw situatie.
